Koleksiyoncu (Orhan Pamuk, Walter Benjamin ve Ülker Teyzem)

Sevgili okurlar,

Beni çok heyecanlandıran bir etkinliğe önayak oldum. Hemen size yazıyorum. Teyzem Prof. Dr. Ülker Gökberk, Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi ile Walter Benjamin’in koleksiyoncu figürünü beraber ele aldığı bir seminer dizisi verecek.

Ülker G. otuz yıldır Portland Oregon’da yaşıyor ve engin edebiyat bilgisini oradaki öğrencilerine aktarıyordu.

Benim tüm romanlarımı, öykülerimi basılmadan önce ince ince okuyan ve felsefi eksenleri belirleme konusunda ufkumu açan kişidir kendisi.

Eğitimlerin internete alındığı zamanımızda Ülker Gökberk’in zengin bilgi dağarcığından hepimiz faydalanabileceğiz.

Edebiyatla, yazıyla ilgilenen, varoluşun gizemi, şehir, bellek ve anlam üzerine düşünen, bu sözcükleri bir arada duyunca kalbi çarpan herkesi Nokta Beylerbeyi’nin düzenlediği bu seminer dizisine bekliyoruz.
Ben de katılımcılardan biriyim elbette. Seminer ile ilgili ayrıntıları aşağıya iliştiriyorum. Orada görüşmek üzere. Kayıtlar için Nokta Beylerbeyi’ne yazınız.

Prof. Dr. Ülker Gökberk ile “Walter Benjamin’den Orhan Pamuk’a Koleksiyoncu Figürü”
Online Seminer (4 Oturum)
6 – 13 – 20 – 27 Şubat Cumartesi
Saat: 20.30- 22.30
Koleksiyoncu figürü, modern dünya edebiyatında çeşitli kimliklerle karşımıza çıkar. Flaubert’den Joseph Conrad’a, Baudelaire’in eskicisinden Edmund deWaal’e uzanan yapıtlarda koleksiyoncu tipi işlenmiştir.  Bu seminerde koleksiyoncu kişisinin iki çarpıcı örneğini karşılaştırmalı olarak inceleyeceğiz.  Ünlü düşünür Walter Benjamin (1892-1940), Pasajlar adlı kitabında koleksiyoncuyu modern yaşamın ayrılmaz bir parçası olarak tanımlar.  19. yüzyılın ilk yarısında modern tüketim toplumunun başlangıç dönemini simgeleyen pasalar, Paris burjuvazisinin tüketim hayallerini besleyen mekanlardır.  Benjamin’e göre koleksiyoncu, tüketim toplumuyla diyalektik bir ilişki içindedir: bir yandan topladığı nesnelerle mal fetişizmine katılırken öte yandan çekildiği kişisel iç mekanında burjuva düzenine karşı çıkar.  Koleksiyoncunun toplayıp sakladığı şeyler artık tüketim nesnesi olmaktan çıkmış, kullanım değerlerinden sıyrılarak salt seyretmeye davet eden sanat objelerine dönüşmüştür.  Böylelikle koleksiyoncu, kendi kurduğu bu düzenle bize başka türlü bir tarih anlayışı sunar.  Orhan Pamuk’un 2008de yayımladığı Masumiyet Müzesi’nde, başkişi ve birinci anlatıcı Kemal, Benjamin’in koleksiyoncusu gibi, topladığı anı-nesnelerle 1970lerin İstanbul burjuva çevrelerinin hem bir tutanağını tutmuş olur, hem de Türk tüketim toplumunun tarihini alışılmışın dışında, metinsel görsellik diyebileceğimiz yeni bir yöntemle yazar.  Pamuk, roman üzerinde çalışırken, aynı zamanda gerçek bir müze mekanı olan Masumiyet Müzesi’nin açılış hazırlıklarını sürdürüyor, öyküsünü, topladığı şeylerle yönlendiriyordu.  Masumiyet Müzesi, bu toplanan anı-nesneler yoluyla bireysel anımsama ile toplumsal bellek, şeylerin kendisi ile onların ilettiği yaşantılar, geleneksel ve çağdaş aşk kavramı, eski İstanbul kültürü ile yeni kent arasında bağlantılar kurar.  Koleksiyoncu figürünün, Türk modernleşme sürecinin yorumlanması açısından nasıl bir işlevi olabilir?  Pamuk’un çoğul anlatıcılarının toplayıp okura aktardığı eşya, Batılılaşma eleştirisini nasıl biçimlendiriyor?  Batıdan gelen tüketim malları kentin eski kimliğini nasıl değiştiriyor? Görüldüğü gibi, romanı yazmakla şeyleri toplamak aynı hedefe yönelmiştir.  Burada yazarın amacının, Türk burjuvazisinin yakın tarihini, bir kenara atılmış, kıyıda bucakta kalmış nesneler, yıkılmaya yüz tutmuş yapılar aracılığı ile, bu geçmiş tam da yitip gideceği anda, yeniden okumak olduğunu söyleyebiliriz.  Masumiyet Müzesi koleksiyonunda sergilenen sıradan nesneler, Benjamin’in “diyalektik imge”leri gibi, unutulmaya bırakılmış bir yakın tarih dönemini aniden aydınlatıp yeni bir bakışla okumamızı sağlar.  Seminerimizde, Masumiyet Müzesi ile müzenin kataloğu Şeylerin Masumiyetini birlikte okuyarak anlatı ile görsellik arasındaki boyutları açığa çıkarmayı da amaçlıyoruz.  Katılımcılar, evlerinden gündelik objeler getirerek ve bu objelerin toplumsal bellekle ilişkilerini irdeleyerek seminer tartışmamıza ayrıca katkıda bulunabilirler.
 
Oturum (6 Şubat):
Benjamin, Pasajlar: “Koleksiyoncu” ve başka seçmeler; “diyalektik imgeler” ve eşyanın unutulmuş tarihi
 
Oturum (13 Şubat):
Pamuk: Koleksiyoncu figürünün ışığında Masumiyet Müzesi’ni okumak
 
Oturum (20 Şubat):
Pamuk, Masumiyet Müzesi ve Şeylerin Masumiyeti
 
Oturum (27 Şubat):
Karşılaştırmalı sonuç tartışması, Benjamin ve Pamuk

Koleksiyoncu (Orhan Pamuk, Walter Benjamin ve Ülker Teyzem)” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s